Achtergrond

In tien jaar kan er veel veranderen. De sector en Verbeek Broederij en Opfok hebben in die tijd de nodige veranderingen doorgemaakt. Het eerste nummer van kipwEIzer biedt een uitgelezen kans om een decennium sector en Verbeek de revue te laten passeren.

De gebeurtenissen van de afgelopen jaren staan niet op zichzelf: als je ze onder elkaar zet is een rode draad te ontdekken.

Verbod legbatterij

Om één van de belangrijkste omschakelingen binnen de pluimveehouderij te kunnen duiden moeten we eerst nog verder terug in de tijd dan het afgelopen decennium. In het laatste jaar van de vorige eeuw stelde de Europese Raad in Brussel een zeer ingrijpende richtlijn vast met daarin minimumnormen voor de bescherming van legkippen*1. De traditionele legbatterij had vanaf dat moment een houdbaarheidsdatum tot uiterlijk 1 januari 2012. Maak een voorstelling van de legpluimveesector op dat moment, zo net voor het nieuwe millennium, en de grote omschakeling naar alternatief die voor menig staldeur stond zal in gedachten komen. Hier en daar scharrelde een aantal kippen, maar die werd veelal in een stalletje gehouden. Scharrel was nog kleinschalig, legbatterij voerde de boventoon. Kennis over goed volièrehennen houden stond in de kinderschoenen. Wel had Verbeek vanaf mid jaren negentig al ingezet op het alternatieve opfoksysteem Nivo Varia. Medewerkers van Verbeek stonden aan de basis van Nivo Varia, nadat ze hadden gemerkt dat andere opfoksystemen niet naadloos aansloten op de latere legperiode in de volière*2. Ruim 15 jaar later heeft dit alternatieve opfoksysteem, waar de juiste gedragsontwikkeling van de hen centraal staat, zijn waarde bewezen. Verbeek stimuleert opfokkers om het bedrijf om te bouwen naar Nivo Varia en veel opfokkers hebben al in dit systeem geïnvesteerd.

 

Na al die jaren van ervaringen opdoen, innovatie en kennisvergaring, worden de jonge volièrehennen vandaag de dag volwaardig en gezond afgeleverd op het legbedrijf. Grote kans dat dit leg bedrijf in de jaren na 1999 ook een forse investering, stal(om)bouw en andere manier van managen heeft doorgevoerd. De legbatterij is vervangen voor verrijkte kooi, koloniehuisvesting, volière, scharrel, Freiland of biologisch. De weg naar omschakeling voor de legsector was er ook één met de nodige hobbels, kuilen en onvoorziene bochten. Denk aan de problematiek rond darmgezondheid, pikkerij en kannibalisme en uitbraken van dierziekten die na decennia weer de kop opstaken.

Vogelgriep

Het bekendste voorbeeld van zo’n uitbraak is de vogelgriep in 2003. Een epidemie op de Veluwe. Gevolgen: afmaken van miljoenen (besmette) kippen, transportverboden en geen eierhandel. De Nederlandse legpluimveesector was het bestaan niet meer zeker. Verbeek werd geraakt in het hart van haar corebusiness: de broederij in Lunteren sloot voor een halfjaar de deuren. Het H1N7 virus legde de kwetsbaarheid van de sector en het bedrijf Verbeek bloot. Het belang van risicomanagement werd fl ink onderstreept door de uitbraak, zoals strikte hygiëneregels voor elke stap in de eikolom. Het toekomstbeleid van de sector en van Verbeek is sinds die tijd sterk gericht op risicomanagement. Zo kent de sector sinds 2004 het Early Warning System (EWS) met als doel vogelgriep in een vroeg stadium vast te kunnen stellen (lees de column over EWS).

risicomanagement

Verbeek investeerde voor een beter risicomanagement onder andere in meer veiligheid en hygiëne rond het transport. In 2007 werd de nieuwe wasstraat in Ede met een erkende R&O (reinigings- en ontsmettingsplaats) erkenning geopend. Door een strikte scheiding van vuile en schone materialen is het risico op kruisbesmetting minimaal. Afgelopen januari kon de broederij in Zeewolde geopend worden. Weg uit het pluimveedichte gebied De Veluwe, want dat maakte Verbeek extra gevoelig voor besmettelijke dierziekten en mogelijke vervoersverboden. In Zeewolde is daarvan minder snel sprake, want de nieuwbouw ligt in een pluimveearm gebied. De keuze voor de locatie in Zeewolde is dan ook een bewuste keuze.

investeringen

De investeringen die Verbeek heeft gedaan in hygiëne en bio security zorgde ervoor dat Verbeek in 2008 een NEN-ISO 22000 certifi caat in ontvangst mocht nemen. Verbeek is de eerste legbroederij in Europa die voedselveiligheid borgt door middel van deze NEN ISO 22000-norm. Met de ingebruikname van de nieuwe broederij in het pluimveearme Zeewolde kan Verbeek nog beter voldoen aan voedselveilige normen. Met die investeringen en innovatie op opfok- en diergezondheidgebied (zie kader) heeft Verbeek een degelijke basis om miljoenen alternatieve hennen uniform op te kunnen fokken en af te leveren bij de klanten. De legpluimveehouder kan de hennen op de juiste wijze in productie brengen en kwalitatief goede eieren in het legnest verwachten. Als sector zijn we in tien jaar tijd van een relatief eenduidig naar een divers pluimveelandschap gegaan. De Nederlandse legpluimveehouderij presteert vandaag de dag op een bijzonder hoog niveau met haar alternatieve leghuisvesting. De voedselveiligheid van het Nederlandse ei staat op een hoger niveau dan ooit. Monitoring en strenge controle voor elke stap van de ei-kolom zorgt ervoor dat potentiële problemen getackeld kunnen worden.

Het is ‘iets voor (tweeduizend-en)twaalf’ en meer dan 80 procent van de legpluimveebedrijven is de afgelopen jaren omgeschakeld, de overige 20 procent stopt of schakelt nog om. Het decennium was voor pluimveehoudend Nederland niet makkelijk, wel uitdagend. Die uitdaging konden we als sector aan. Dat geeft vertrouwen in de toekomst. Zeker ook nu het ei weer als gezond wordt beschouwd en de consumptie weer kan stijgen.

 

•  1*. Richtlijn 1999/74/EG VAN DE RAAD tot vaststelling van minimumnormen voor de bescherming van legkippen (behelst o.a verbod op legbatterijen vanaf 1-1-2012)
• 2*. Lees alles over het Nivo Varia opfoksysteem en het NivoVaria-artikel ‘nieuw opfoksysteem voor volièrehennen’ uit de Pluimveehouderij van 11 augustus 1995 op www.verbeek.nl/nivovaria

 

© 1997 - 2012 Verbeek Broederij en Opfok | MeiRieM webdesign